Архив постов: Красавіка 2017

Думаеце, навошта ў раздзеле пра трэніроўкі гэтая інфармацыя пра тыпы целаскладу? Усё вельмі проста: перад пачаткам трэніровачнага працэсу вельмі важна вызначыцца з тым, да якога тыпу целаскладу адносіцца Ваш, бо ад гэтага залежыць літаральна ўсё: тып і інтэнсіўнасць трэніровак, частата падыходаў, неабходнасць і працягласць адпачынку, а таксама рацыён харчавання.

Аўтарам класіфікацыі людзей у залежнасці ад тыпу целаскладу з'яўляецца Уільям Герберт Шэлдан – амерыканскі псіхолаг і, як ні дзіўна, нумізмат. І хоць мэтай яе стварэння з'яўлялася распрацоўка канстытуцыянальнай тэорыі тэмпераменту, спартсмены, ды і проста аматары спорту з усяго свету з задавальненнем выкарыстоўваюць яе ў сваіх мэтах.

Якія тыпы целаскладу бываюць у людзей?

Як аказалася, пасля правядзення мноства складаных даследаванняў, што ўключалі фатаграфічную тэхніку і антрапаметрычныя вымярэнні, усе людзі па самататыпу дзеляцца на тры асноўныя тыпы:

• эктаморфны (па іншай класіфікацыі можна аднесці да астэнічнага);
• мезаморфны (нормастэнічны);
• эндаморфны (гіперстэнічны).

Такую класіфікацыю Уільям Шэлдан абраў не выпадкова. Усё ў тым, што ў яе аснове – тэорыя зародкавага развіцця, згодна з якой фарміраванне чалавечага арганізма адбываецца з трох зародкавых лісткоў (эктадэрмы, мезадэрмы і эндадэрмы).

Так, з эктадэрмы (вонкавы зародкавы лісток) утвараецца нервовая тканка і скура. З мезадэрмы (сярэдні зародкавы лісток) – цяглічная сістэма. А з эндадэрмы (ўнутраны зародкавы лісток) – унутраныя органы.

Такім чынам, для эктаморфаў характэрна:

• хударлявы целасклад,
• вузкія плечы,
• адносна кароткае тулава,
• грудная клетка плоская,
• тонкія запясці і ступні ног,
• корпус невялікі,
• цягліцы тонкія,
• цяглічная маса набіраецца вельмі неахвотна,
• сілавыя паказчыкі невысокія,
• абмен рэчываў вельмі хуткі.

Дзяўчыны такім людзям заўсёды зайздросцяць, паколькі яны могуць есці шмат, але пры гэтым зусім не набіраць вагу. Хоць у такім выпадку варта перасцерагчы эктаморфаў ад заўчаснай упэўненасці ў тым, што так будзе заўсёды. Дзесьці гадоў да 30 метабалізм пачне запавольвацца і тады ўсё, што раней Вы маглі есці без шкоды для фігуры, можа пачаць адкладацца ў самых нечаканых месцах.

Адметныя прыкметы мезамофаў:

• развітая цяглічная сістэма,
• моцнае, доўгае тулава,
• прамавугольная форма цела,
• грудная клетка добра развітая,
• вялікая фізічная сіла,
• плечы шырокія,
• метабалізм хуткі.

Менавіта з людзей такога целаскладу атрымліваюцца выдатныя бодзібілдары. Здаецца, сама прырода іх стварыла менавіта для таго, каб дарыць людзям прыгажосць і моц чалавечага цела. Але варта памятаць, што тлушч гэтак жа лёгка нарошчваецца мезаморфамі, як і цяглічная маса.

І, нарэшце, эндаморфы. Адметныя асаблівасці гэтага тыпу целаскладу:

• кароткія, але масіўныя рукі і ногі,
• буйная косць,
• шырокія сцёгны і талія,
• схільнасць да празмернага назапашвання тлушчу,
• сілавыя паказчыкі нізкія,
• метабалізм запаволены,
• твар круглы, шыя кароткая.

Менавіта гэты тып фігуры ў большай ступені характэрны для еўрапейцаў. Вядома, такое апісанне мала ў каго адразу ж асацыюецца з тымі спартыўнымі хлопцамі, якія маюць натрэніраванае цела, але пры правільным рэжыме заняткаў і харчавання яны паказваюць добрыя вынікі. Вазьміце, да прыкладу, Джэя Катлера.

Каб вызначыць, да якога тыпу адносіцца Ваш самататып, досыць памераць ахоп запясця, бо менавіта па таўшчыні касцей можна вызначыць тып целаскладу, а запясце застаецца такім жа нават пры змене цяглічнай альбо тлушчавай масы.

Даныя па суадносінах ахопу запясця і тыпу фігуры прадстаўлены ў табліцы.

Асабліва трэба адзначыць, што ў чыстым выглядзе вышэй пералічаныя тыпы фігур сустракаюцца вельмі рэдка. У большасці выпадкаў назіраюцца змешаныя тыпы: спалучэнне эктаморфа з мезаморфам альбо эндаморфа з мезаморфам. Дарэчы, найбольш яркім і вядомым прыкладам такога змешанага тыпу целаскладу з'яўляецца Арнольд Шварцэнегер. Пры яго эктаморфным, вельмі высокім для бодзібілдара росце, усё ж здольнасць да набору цяглічнай масы, метабалізм – усё гэта ў большай ступені дазваляе аднесці яго да мезаморфнага тыпу целаскладу.

Як падабраць рэжым трэніровак і харчавання людзям з рознымі тыпамі целаскладу?

І вось, з тыпам канстытуцыі вызначыліся, час пачынаць самі трэніроўкі.

Эктаморфы

Паколькі цяглічная маса ў эктаморфаў набіраецца з вялікай цяжкасцю, а абмен рэчываў працуе з шалёнай хуткасцю, мышцы пачынаюць адчуваць дэфіцыт глікагену, што негатыўна адбіваецца на якасці трэніровак вельмі павольным наборам мышачнай масы.

Каб зрабіць іх больш эфектыўнымі, не трэба наведваць спартзалу занадта часта. Перапынкі паміж трэніроўкамі павінны складаць 2-3 дні. Каб зразумець, калі можна ісці трэніравацца, прыслухайцеся да стану сваіх цягліц, паколькі тут вельмі важна не ператрэніраваць іх і даць цягліцам дастатковы адпачынак для аднаўлення. Але тыя рэдкія трэніроўкі, якія Вы будзеце здзяйсняць, павінны быць вельмі інтэнсіўныя, накіраваныя на працу з вялікімі групамі цягліц, суправаджацца малой колькасцю паўтораў для кожнага практыкавання і доўгім адпачынкам паміж імі. Працягласць трэніровак з улікам размінкі не павінна перавышаць 60 хвілін (гэта значыць на асноўную трэніроўку павінна быць не больш як 45 хвілін), а кардыё трэніроўкі і зусім лепш выключыць, каб не марнаваць каштоўныя калорыі.

Харчаванне адыгрывае асаблівую ролю ў гэтым працэсе. Яно павінна быць інтэнсіўным, каларыйным. Пасля заканчэння трэніроўкі абавязкова павінна быць вугляводнае вакно. Акрамя таго, рэкамендавана есці перад сном, так як працэсы катабалізму, што адбываюцца ў арганізме ноччу, могуць не дазволіць нарасціць мышачную масу так хутка, як гэтага хацелася б. Лепш за ўсё, калі гэта будзе багатая бялком ежа (нятлусты тварог) альбо пратэінавы кактэйль, выпіты гадзіны за паўтары да сну. Дарэчы, доля бялкоў у сутачным каларажы павінна складаць 30%.

У частцы вугляводнага харчавання перавагу варта аддаць павольным вугляводам: макароны з цэльных зерняў пшаніцы, кашы, садавіна, зеляніна, агародніна, ячмень, крупы. А вось ад салодкага і цукру варта адмовіцца. Вугляводы павінны складаць 50% ад калорый, што паступілі за суткі.

Тлушч павінен забяспечваць 20% ад агульнай каларыйнасці сутачнага рацыёну. Перавагу варта аддаваць поліненасычаным тлустым кіслотам, што ёсць у рыбе і рыбіным тлушчы, аліўкавым і сланечнікавым алеі, арэхах, семечках.

Напэўна, менавіта для эктаморфаў і прыдумалі спецыяльнае спартыўнае харчаванне. Ім паказана выкарыстанне дадатку, што змяшчае ў сваім складзе амега-3 тлустыя кіслоты, вітаміны, а таксама пратэінавыя кактэйлі і гейнеры. Частата ўжывання – 2 разы на суткі. Можна, напрыклад, раніцай і перад сном. Альбо замест аднаго з пяці прыёмаў ежы, калі на яго няма часу. Вады трэба выпіваць не менш як 2 літра за суткі.

Мезаморфы

Вось ужо каму сапраўды пашанцавала, дык гэта мезаморфам. Іх схільнасць да заняткаў рознымі відамі спорту з'яўляецца прыроджанай. А дзякуючы наяўнасці добрага апетыту на фоне хуткага метабалізму набраць мышачную масу яны могуць лёгка і досыць хутка. Але тут важна не перабраць, бо тлушчавая праслойка нарастае так жа хутка, як і цяглічная маса.

Важны момант трэніровак – камбінацыя сілавых трэніровак і фізічных практыкаванняў, накіраваная на павышэнне тонусу цягліц (варта ўключыць у праграму кардыё трэніроўкі), што дасць магчымасць сфарміраваць гарманічныя прапорцыі цела. Частата трэніровак у мезаморфаў павінна складаць 4-5 разоў на тыдзень, бо менавіта ад іх частаты і інтэнсіўнасці залежыць канчатковы вынік.

Для таго, каб набраць цяглічную масу, неабходна ў харчаванні прытрымлівацца прынцыпу часта, але па троху (есці трэба кожныя 2 гадзіны невялікімі порцыямі), і выконваць аптымальныя суадносіны спажывання тлушчу (10-20%), бялкоў (20-30%) і вугляводаў (50-60%). У якасці асноўных крыніц бялку можна выкарыстоўваць мяса індычкі, курыную грудку, яйкі, рыбу, малако і тварог. Вугляводы павінны быць павольнымі, іх асноўнымі крыніцамі з'яўляюцца грэчка, рыс, макароны, а таксама садавіна, якія можна есці ў неабмежаваных колькасцях.

Варта адзначыць, што разнастайнасць у харчаванні (ды і ў трэніроўках таксама) – гэта і ёсць залог поспеху. Для мезаморфаў дапушчальнае выкарыстанне і спартыўнага харчавання. Апошні прыём ежы павінен быць за 3 гадзіны да сну. І не забывайце пра ваду – чыстую, без газу і араматычных дадаткаў.

Эндаморф

З аднаго боку, эндаморфам складаней за ўсё стварыць цела мары. Але, з іншага боку, набор цяглічнай масы ў іх ідзе не горш, чым у мезаморфаў. Тут галоўнае – знізіць аб'ём тлушчавай праслойкі. З гэтай мэтай эфектыўна правядзенне кардыё альбо кругавых трэніровак.

Паколькі ногі ад прыроды ў эндаморфаў досыць моцныя, менавіта практыкаванні на ніжнюю частку цела даюцца ім з найбольшай лёгкасцю (станавая цяга, прысед).

Для эндаморфаў вельмі важна – захаванне правільнага, збалансаванага рацыёну харчавання. Абсалютна недапушчальна – ўжываць усялякія бутэрброды, тлустыя малочныя прадукты, непаўнавартасныя крыніцы бялку і алкаголю.

Асабліва важна сачыць за глікемічным індэксам і пазбягаць ўжывання вугляводаў у вячэрні і, ўжо тым больш, начны час. Перавагу варта аддаць валакністым вугляводам (клятчатка), на крухмалістыя вугляводы лепш не налягаць. А вось наяўнасць бялку ў рацыёне, наадварот, толькі вітаецца. Спартыўны дыетолаг Лаўра Крывел у якасці найлепшых крыніц бялку вылучае курыную грудку без скуркі, яечныя бялкі і рыбу.

Ад спартыўных дабавак эндаморфам цалкам можна адмовіцца.

Як мы згадалі раней, у чыстым выглядзе ўсе гэтыя тыпы целаскладу сустракаюцца вельмі рэдка. Бывае і так, што хлопец, падобны целаскладам на эндаморфа, стройны, як эктаморф, ці наадварот, эктаморф, які пакутуе ад залішняй вагі. Таму ў пытанні трэніровак важна вызначыць для сябе найбольш прыдатны, камфортны рэжым, што будзе прыносіць Вам сапраўднае задавальненне як ад працэсу, так і ад выніку.

І вось, гэты знамянальны дзень надышоў. Нарэшце Вы, магчыма, нават не чакаючы панядзелка, вырашылі наведаць спартзалу. Форма гатовая, сумка сабраная, настрой баявы, але вось што рабіць з гэтай масай трэнажораў брутальнага віду непасрэдна ў зале пакуль не зразумела.

Вядома, самы просты і, мабыць, дзейсны спосаб – гэта звярнуцца за складаннем праграмы трэніровак да прафесійнага трэнера. Але што рабіць, калі жаданне займацца ёсць, а вось грошай на персанальныя заняткі не хапае ... Ці, што таксама магчыма, у зале папросту адсутнічае інструктар.

Ва ўсіх гэтых выпадках адзіным варыянтам становіцца самастойная распрацоўка праграмы трэніровак. Вядома, калі ў спартзале Вы не пачатковец, скласці яе будзе прасцей, бо ўяўленне пра тое, якую групу цягліц трэніруюць з дапамогай таго ці іншага трэнажора ўжо ёсць. Але вось пры першым наведванні залы можа быць цяжкавата ... Таму, каб палегчыць знаёмства з трэніровачным працэсам, Слушна вырашылі пазнаёміць Вас з правіламі складання трэніровак.

Трэніроўка у трэнажорнай зале

З чаго пачаць?

А пачаць, як ні дзіўна, трэба з пастаноўкі мэты і складання плана па яе дасягненні. Няма сэнсу прыходзіць у спартзалу, трэніраваць адны і тыя ж цягліцы на адных і тых жа трэнажорах з надзеяй зрабіць больш аб'ёмнымі біцэпсы ці попу.

Складаем план трэніровак

1. Вызначэнне мэты трэніровак

Іх можна падзяліць на 5 груп:

1. пахудзенне;
2. падтрыманне наяўнай формы, дасягнутай раней;
3. павелічэнне сілы і цяглічнай масы;
4. стварэнне рэльефу цела;
5. павелічэнне сілы.

Звяртаем Вашу ўвагу на тое, што мэта павінна быць адна. Адначасова працаваць па некалькіх франтах не атрымаецца, таму прыйдзецца выбраць адну з іх.

2. Вызначэнне колькасці трэніровак

Гэты пункт вельмі важны як для дасягнення пастаўленай мэты, так і для складання рэальнай праграмы і напоўненасці кожнай трэніроўкі. І тут трэба быць максімальна сумленнымі і адкрытымі з самім сабой. Калі Ваш працоўны графік не нармаваны і могуць узнікаць форс-мажорныя сітуацыі, планаваць 4-5 трэніровак на тыдзень, мабыць, не варта. А, можа, Вы сапраўды ведаеце, што з-за прыроднай ляноты больш за 2 трэніроўкі на тыдзень і не адолець. У гэтым выпадку таксама не варта марнаваць сілы на складанне трэніровачнай праграмы на большы тэрмін. Усё роўна потым перарабляць прыйдзецца.

Такім чынам, колькасць трэніровак у залежнасці ад мэты павінна складаць:

• 2 на тыдзень – для падтрымання формы;
• 3 на тыдзень – для павелічэння мышачнай масы, сілы, ці і таго, і другога разам;
• 4-5 на тыдзень – для эфектыўнага пахудзення і стварэння рэльефу цела.

Але не забывайцеся на тое, што лепшы рэгулятар перыядычнасці наведванняў спартзалы – агульнае самаадчуванне Вашага арганізма. Памятайце пра тое, што ператрэніраванасць цягліц, што з'яўляецца вынікам парушэння рэжыму трэніровак і адпачынку, ні ў якім разе не паскорыць набліжэнне Вас да запаветнай мары. Як паказваюць шматлікія даследаванні, ператрэніраванасць не толькі перашкаджае нарошчванню мышачнай масы, а нават, з прычыны пастаяннай выпрацоўкі картызола ў кроў, прыводзіць да разбурэння цяглічных валокнаў і нават паслаблення імунітэту.

3. Выбар метаду выканання практыкаванняў

Тут можна вылучыць 6 асноўных метадаў, што выкарыстоўваюцца для дасягнення пяці асноўных мэтаў.

• Метад аднаго падыходу, выдатна зарэкамендаваў сябе як дзейсны спосаб нарошчвання цяглічнай масы, павелічэння сілы цягліц альбо адначасовага дасягнення гэтых мэтаў. Сутнасць яго заключаецца ў аднаразовым выкананні да канца кожнага з практыкаванняў.
• Суперсэты – інтэнсіўныя трэніроўкі, што прадугледжваюць чарговае выкананне двух і больш розных практыкаванняў без адпачынку паміж імі.
• Раздзельны метад накіраваны на павелічэнне сілы, цяглічнай масы альбо адначасовае дасягненне абедзвюх гэтых мэтаў. Менавіта яго большасць наведвальнікаў спартзалы і задзейнічаюць на трэніроўках. Сутнасць метаду вельмі простая: пасля выканання першага падыходу практыкавання Вы адпачываеце і толькі пасля гэтага прыступаеце да выканання другога падыходу. Пасля рэалізацыі ўсіх запланаваных падыходаў Вы зноў жа адпачываеце і толькі пасля гэтага пераходзіце да выканання другога практыкаванні.
• Кругавы метад (ці сілавая аэробіка) выкарыстоўваецца з мэтай пахудзення. Галоўная яго асаблівасць – ў выкананні ўсіх запланаваных практыкаванняў па коле. Гэта значыць, пры запланаваных, скажам, 8 практыкаваннях, Вы спачатку робіце першае, затым, без адпачынку, тут жа пераходзіце да другога і гэтак далей, пакуль не зробіце ўсе па коле. Толькі пасля гэтага можна дазволіць сабе невялікі адпачынак. А пасля яго – зноў усё спачатку! І так – 3-5 разоў. Але асаблівай увагі ў гэтым метадзе трэніровак заслугоўвае такая яго разнавіднасць, як красфіт, што выдатна падыходзіць таксама і для набору цяглічнай масы.
• Суперсэты, якія чаргуюцца, дапамогуць пазбавіцца ад лішняй вагі, стварыць жаданы рэльеф, а, пры неабходнасці, яшчэ і цяглічную масу нарасціць. Гэты метад, па сутнасці, з'яўляецца сумессю трэніроўкі па коле і суперсэтаў. Гэта значыць, Вы выконваеце суперсэты адзін за адным па адным падыходзе ў кожным. Дайшоўшы да канца і трохі перадыхнуўшы – пачынаеце ўсё з пачатку.
• Камбінаваны метад, прызначаны для фарміравання рэльефу і пахудзення, з'яўляецца спалучэннем сілавых практыкаванняў з кардыё трэніроўкамі.

4. Вызначэнне патрэбнага комплексу практыкаванняў

Безумоўна, з гэтым пунктам давядзецца трохі пакешкацца і ўдакладніць, на якія групы цягліц якія практыкаванні працуюць, але гэты аспект занадта важны, каб яго не заўважаць.

Для дасягнення комплекснага эфекту прапрацоўкі не толькі мэтавых цягліц, але і ўключэння дадатковых, варта азнаёміцца з базавымі практыкаваннямі.

Зноў жа, першапачатковая мэта шмат у чым вызначае і набор неабходных практыкаванняў. Так, калі Вы ходзіце ў залу разы два на тыдзень і хочаце проста падтрымліваць добрую фізічную форму, дзесяці практыкаванняў у Вашым арсенале будзе цалкам дастаткова. Але калі раптам Вы вырашыце павялічыць колькасць трэніровак, скажам, да пяці на тыдзень і зрабіць цела больш рэльефным з дапамогай суперсэтаў, што чаргуюцца, тады актыў павінен складаць не менш за сорак практыкаванняў.

І тут таксама ёсць адзін нюанс – раз на 4-6 тыдняў гэты актыў абавязкова трэба не тое, што папаўняць, а цалкам абнаўляць! Каб пазбегнуць прывыкання цягліц да стандартнага набору трэніровак. А такая разнастайнасць не толькі дазволіць уключыць мозг у працэс трэніровак, але і чаргаваць нагрузкі і спектр дзеянняў на цягліцы.

5. Вызначэнне парадку выканання практыкаванняў падчас трэніроўкі і на тыдзень

Гэты пункт усё так жа наўпрост залежыць ад пастаўленай мэты.

Калі Вы хочаце павялічыць сілу, цяглічную масу, на кожнай з трэніровак трэба прапрацоўваць ад адной да трох груп цягліц. Тут усё залежыць ад агульнай колькасці трэніровак на тыдзень. Практыкаванні можна альбо разбіць на блокі (прапрацоўка адной групы цягліц двума-трыма практыкаваннямі, што ідуць адно за адным), альбо чаргаваць мышцы-антаганісты. Але ў канцы трэніроўкі, у абавязковым парадку, трэба забіць тыя мышцы, якія з'яўляліся галоўнай мэтай трэніроўкі.

Калі галоўная мэта – схуднець, то ў такім выпадку найбольш эфектыўна працуе схема трэніроўкі ўсіх цягліц пакрысе. І тут ідэальным варыянтам стане па чарзе праца з верхам, затым з нізам, альбо з цягліцамі-антаганістамі. Менавіта такі рэжым трэніроўкі, які патрабуе вялікіх выдаткаў энергіі на выкананне практыкаванняў, дапаможа дасягнуць жаданага выніку.А вось блокі, наадварот, катэгарычна проціпаказаныя.

Для стварэння рэльефу цела падыходзяць абедзве вышэйпералічаныя схемы. Тут вядучую ролю выконваюць асаблівасці канкрэтнага арганізма, дыеты і метад ажыццяўлення трэніровачнага працэсу. Мабыць, толькі чаргаванне верху і нізу не варта выкарыстоўваць з мэтай стварэння рэльефу. А вось чаргаванне цягліц-антаганістаў, складанне блокаў – гэта як раз тое, што доктар прапісаў.

Пры падтрыманні формы вядучым фактарам з'яўляецца тое, якім чынам Вы дасягнулі яе – дыетай альбо шляхам набору мышачнай масы. Тут дапушчальнае выкарыстанне ўсіх спосабаў.

6. Колькасць падыходаў і паўтораў

Тут, не будзем арыгінальнымі, таксама ўсё залежыць ад мэты.

7. Змена вагі снарадаў, што выкарыстоўваюцца на трэніроўках, і колькасці паўтораў

Гэты пункт актуальны толькі для тых, хто хоча павялічыць мышачную масу альбо сілу. Але, паколькі ў кожнага чалавека працэс набору масы ідзе строга індывідуальна, каментаваць штосьці складана.

Адзінае, што можна параіць – гэта завесці дзённік трэніровак, куды Вы будзеце запісваць як неабходную праграму трэніровак, так і вынікі, што дазволіць вопытным шляхам вызначыць тыя практыкаванні, выкананне якіх прыносіць максімальную карысць.

На завяршэнне хацелася б сказаць, што толькі пасля месяца-двух бесперапынных трэніровак Вы пачнеце разумець, як Ваша цела рэагуе на тыя ці іншыя практыкаванні і што Вы хочаце зрабіць з ім у далейшым. Таму пачынайце з малай вагі, спрабуйце новыя практыкаванні, і карыстайцеся правіламі, што ёсць у артыкуле для дасягнення максімальнага выніку. Поспеху ў трэніроўках!

Лічыцца, што ліставы чай – эталон якасці. І гэта справядліва хаця б таму, што візуальна мы можам убачыць, што кладзём у заварнік альбо кубак.

Але як даведацца, ці не мае гарбата штучных араматызатараў, ці не падробка гэта? Каб мінімізаваць рызыку, выбірайце чай на вагу ці запакаваны ў бляшаныя, парцаляныя і іншыя дарагія кантэйнеры – упакоўку падрабляюць вельмі рэдка, гэта нявыгадна. А значыць, і змесціва не расчаруе.

На што трэба звярнуць увагу, калі набываеш чай?

Якасць гарбаты наўпрост залежыць ад памераў чаінак, таму ўважліва на іх паглядзіце.

1. Буйналіставы чай лічыцца найбольш якасным. У яго склад могуць уваходзіць тыпсы – пупышкі чайнага куста, што не распусціліся. У чыстым выглядзе яны сустракаюцца вельмі рэдка, бо гэта вельмі дарагі, эксклюзіўны прадукт. Пры змешванні лісця і тыпсаў атрымліваецца байхавы чай (ці пекой). Калі на ўпакоўцы сустрэнеце маркіроўку «оранж», значыць перад вамі чай вельмі высокай якасці.
2. Сярэднеліставая гарбата робіцца альбо з паламаных лісточкаў (неад'емны пабочны прадукт вытворчасці буйналіставога чаю), альбо з адмыслова здробленых чайных лістоў. Прадукт мае маркіроўку «ліставы». Напой, прыгатаваны з такой заваркі, мае больш даўкі, насычаны смак і патрабуе менш часу для заварвання – а гэта, несумненна, плюс.
3. Дробналіставы чай – найменш якасны, вырабляецца часцей за ўсё з адходаў на этапе прасявання альбо сартавання чайнага лісця ці са здробленай сыравіны. Асноўная форма выпуску – чайныя пакецікі альбо грануляваная гарбата.

Такім чынам, абіраючы замест пакетаванага чаю заварку, вы будзеце атрымліваць асалоду ад смаку і водару якаснага прадукту, а не ад адходаў вытворчасці.

Правільная ўпакоўка – залог захаванага смаку і водару змесціва. Таму важна, каб заварка была вакуумна запакаваная ў пакет з фольгі ці цэлафану, і толькі пасля гэтага змешчана ў скрынку (лепш у непразрыстую).

Уважліва пастаўцеся да таго, з якой краіны гарбата (на ўпакоўцы абавязкова павінна быць інфармацыя пра гэта). І калі вытворца пазначыў Made in China ці Made in India і больш нічога – пакладзіце гэты пачак на месца.

Сапраўдны кітайскі чай можа быць прывезены толькі «Кітайскай нацыянальнай імпартна-экспартнай карпарацыяй гарбаты і мясцовых прадуктаў», пра што і павінна быць напісана на ўпакоўцы на англійскай мове (China National Tea & Native Product Import & Export Corp.). Акрамя таго, абавязковае ўказанне правінцыі, у якой выраблены прадукт (Юньнань, Фуцзянь, Хумань, Сычуань). І апошняе – гэта абавязковы надпіс «Прадукт Народнай Рэспублікі Кітай» (Produce of the Peopled Republic of China).

Калі гарбата з Індыі, усе некалькі складаней, бо надпіс Made in India сапраўды можа мець месца. Але гарантыяй якасці служыць фірма-вытворца. Сярод найбольш вядомых – А. Toch, Davenport, С.Т.С. Акрамя таго, замест надпісу «Выраблена ў Індыі» на ўпакоўцы якаснай гарбаты вы ўбачыце надпіс «Індыйскі чай Дэвенпорта», «Індыйскі чай Тоша», «Індыйскі чай С.Т.С.».

Сапраўдны чай, выраблены на востраве Цэйлон, абавязкова павінен змяшчаць надпіс Packed in Sri-Lanka на ўпакоўцы, а таксама выяву «Залатога льва».

Акрамя краіны-вытворцы, на пачку можа быць вельмі цікавая, але зашыфраваная інфармацыя пра якасць гарбаты.

Што абазначае загадкавая абрэвіятура на ўпакоўцы?

Для чорнага буйналіставога чаю маркіроўка можа быць наступнай:

• ОР – якасная гарбата, для вытворчасці якой выкарыстаны чайная пупышка і не больш за тры верхнія лісточкі;
• FР – абазначае больш нізкую, у параўнанні з ОР, якасць;
• PS – чай выраблены з грубага лісця, пачынаючы з чацвёртага.

Характэрныя маркіроўкі сярэднеліставога рэзанага чаю:

• ВОР – пашкоджанне чайнага ліста падчас збору сыравіны і адсяванне яго пры сартаванні;
• ВР – меншы, у параўнанні з ВОР, памер лісця пры захаванні якасці на тым жа ўзроўні;
• BPS і PD – найменш якасная сыравіна, практычна нічым не адрозніваецца ад нізкагатункавага, дробналіставога чаю.

Дробналіставыя чаі могуць быць прамаркіраваныя літарамі:

• F — высеўка;
• D — пыл.

Акрамя таго, на ўпакоўцы можна сустрэць такія дадатковыя абрэвіятуры, што адлюстроўваюць якасць, як:

• S — адборны чай;
• T — у склад уваходзіць чайная пупышка і першы лісток;
• F — цудоўны смак і водар;
• Classic — чайны ліст сабраны ўручную;
• SF — найвышэйшая якасць;
• Pure — аднагатункавы чысты чай;
• Blended — чайны купаж;
• Golden — залаты чай;
• CTC — машынны збор сыравіны;
• Ortodox — чайны ліст скручаны ўручную;
• Garden Fresh — чай ??спакаваны там жа, дзе і сабраны;
• GFOP — цудоўная якасць;
• FTGFOP — у склад уваходзяць толькі верхавіны чайнага куста.

Вывучаючы змесціва ўпакоўкі, у першую чаргу звярніце ўвагу на колер чайнага ліста. У выпадку з чорнай гарбатай ён павінен быць сапраўды такім: ні іржавым, ні карычнева-бурым, менавіта чорным. І без дадатковага ўключэння шэрых чаінак.

Зялёны чай можа сабе дазволіць некаторую варыябельнасць адценняў, але толькі ў межах зялёнай палітры. Так, калі ў ім сустракаюцца карычневыя чаінкі, гэта можа быць прыкметай парушэнняў умоў, альбо тэрмінаў захоўвання. Аднастайнасць колеру – маркер таго, што прадукт выраблены з чайнага лісця аднаго ўраджаю.

Аднастайнасць сыравіны. Як правіла, якасны чай вылучаецца аднолькавымі па памеры чаінкамі. Гарбатны пыл, дробныя чаінкі сведчаць пра нізкую якасць.
Зусім недапушчальная наяўнасць пабочных уключэнняў тыпу кавалкаў дрэва, паперы, фанеры, фольгі, а таксама чайных галінак.

Якасць ферментацыі, а, адпаведна, і самога прадукту, можна вызначыць па тым, як моцна закручаныя чаінкі. Скручаныя ў штопар лісточкі – адметная рыса добрага чорнага буйналіставога чаю. У выпадку з зялёнай гарбатай ступень скручвання можа сведчыць аб крэпасці канчатковага прадукту. Так, з моцна скручаных лістоў атрымліваецца моцны, насычаны, з выдатным букетам напой. Не скручаныя зусім гарбатныя лісточкі былі высушаныя натуральным спосабам, смак будзе мяккім і духмяным.

Акрамя візуальнай ацэнкі, асаблівую ўвагу надавайце водару. Безумоўна, у залежнасці ад віду гарбаты і наяўнасці ў ёй дадаткаў пах можа моцна вар'іравацца, але класічны водар чорнай гарбаты – смаліста-кветкавы, бальзамічны, часам саладкаваты, а для зялёнай характэрны горкі, травяны пах. Але вось чым дакладна не павінен пахнуць чай, дык гэта:

• металам, якія нагадвае ці то іржу, ці то вокіс медзі;
• гарам альбо паленым, што верная прыкмета перасушанай гарбаты, гэта брак;
• пабочнымі прымешкамі, ад бензіну і касметыкі і да кашэчага корма, рыбы і яшчэ чаго заўгодна (усё гэта кажа пра парушэнне ўмоў захоўвання гарбаты, якая лёгка ўбірае розныя пахі).

Як правільна заварваць чай?

Ад правільнага прыгатавання, шмат у чым залежыць смак напою.

1. Ваду для заварвання пажадана браць фільтраваную альбо ў бутэльках, бо дадаткі, што мае вадаправодная вада, могуць значна змяніць канчатковы смак.
2. Імбрычак не павінен быць металічным.
3. Для заварвання зялёнай гарбаты трэба выкарыстоўваць не круты кіпень, а злёгку астуджаную (80-90 градусаў) ваду.
4. Першую заварку зялёнай гарбаты праз 15-20 секунд трэба зліць. Паўторна заліты вадой чай настойваюць 3-4 хвіліны і толькі пасля гэтага п'юцьь.
5. Каб правільна заварыць чорны чай, трэба папярэдне апаласнуць чайнік кіпенем, затым заліць заварку на 1/3 імбрыка, даць настаяцца 3-4 хвіліны. Пасля гэтага заліць ваду да поўнага чайніка і пакінуць яшчэ на 4-5 хвілін.
6. Пена на заварцы з'яўляецца прыкметай таго, што чай завараны правільна.
7. Захоўваць чай трэба ў шчыльна зачыненай ёмістасці, асобна ад спецый ды іншых прадуктаў. І не даўжэй за пазначаны на ўпакоўцы тэрмін прыдатнасці.
8. З вечара гатаваць чай не варта. Свежы напой прынясе куды больш карысці.

Усё больш людзей у сучасным свеце пачынаюць усведамляць неабходнасць заняткаў спортам і падтрымання сябе ў добрай форме незалежна ад узросту, полу або прафесіі. І выбар метадаў барацьбы за прыгожае цела настолькі вялікі і разнастайны, што здзівіцца чамусьці ўжо складана.

Але вось, у 1980-я гады ў Каліфорніі з'яўляецца такая методыка трэніровачнага працэсу, як красфіт (CrossFit). І, нягледзячы на досыць працяглую гісторыю існавання, нарэшце яна пачала набываць вядомасць і папулярнасць у нас.

Ідэйным натхняльнікам распрацоўкі такога кірунку ў спорце з'яўляецца былы прафесійны гімнаст Грэг Гласман. Строга кажучы, асноўная ідэя красфіту ў тым, каб чалавек,які займаецца па гэтай методыцы, нават не маючы папярэдняй добрай фізічнай падрыхтоўкі, стаў гэткім «універсальным байцом», у якім спалучаюцца фізічныя навыкі і здольнасць да адаптацыі і вырашэння абсалютна любых спартыўных задач.

Што ж такое красфіт?

Сутнасць практыкаванняў красфіту заключаецца ў выкананні кругавых трэніровак рознай скіраванасці, якія вельмі хутка адна адну змяняюць. Такім чынам дасягаецца эфект усебаковага развіцця спартсмена за кошт пастаяннай змены практыкаванняў, яго каардынацыі, хуткасці, гнуткасці за кошт высокай інтэнсіўнасці трэніровак, трываласці і сілы - дзякуючы таму, што адпачынак паміж практыкаваннямі адсутнічае наогул, або займае вельмі непрацяглы час.

Красфіт дзіўным чынам спалучае элементы такіх відаў спорту, як:

• фітнес,
• бодыбілдынг,
• лёгкая атлетыка,
• цяжкая атлетыка,
• гіравы спорт,
• плаванне,
• паўэрліфцінг.

Вядома, займацца па праграме трэніровак красфіту можна і дома, але ў гэтым выпадку вы зможаце выконваць толькі максімальна простыя практыкаванні накшталт скручвання, прысяданняў, адцісканняў ад падлогі, выпадаў. Значна больш эфектыўна праца ў спартзале з сертыфікаваным трэнерам. Гэта дазволіць як разнастаіць нагрузкі, так і паляпшыць сваю фізічную форму пад наглядам прафесіянала.

Прынцыпы трэніровак

З-за таго, што, у адрозненне ад класічнай кругавой трэніроўкі, у красфіце ідзе адначасовае развіццё сілы, каардынацыі, трываласці, гнуткасці, магутнасці, хуткасці, дакладнасці, балансу, спрыту, такія трэніроўкі, як правіла, падзяляюць на тры асноўныя часткі:

1. цяжкая атлетыка,
2. гімнастыка,
3. кардыятрэніроўкі.

Некалькі слоў варта сказаць пра кардыятрэніроўкі – аэробную нагрузку. Яны выкарыстоўваюцца для таго, каб умацаваць сардэчна-сасудзістую сістэму. Таму памятайце пра тое, што адчуванне меры – залог поспеху і захавання здароўя, бо пры празмернай нагрузцы можна атрымаць адваротны эфект і праблемы з сэрцам. Акрамя таго, яны выконваюцца з мэтай спальвання тлушчавай праслойкі і павелічэння мяжы трываласці.

Да кардыятрэніроўкі адносяцца:

• адцісканні гарызантальныя, на брусах, у кольцах;
• выскокванні;
• падцягванні;
• уздымы па канаце;
• бегавая дарожка;
• ровар;
• веславанне і інш.

Варта адзначыць, што красфітары могуць выконваць і па 12 трэніровак на тыдзень! У такім выпадку гэтыя часткі могуць быць падзеленыя па часе на працягу сутак.

Падобныя трэніроўкі атрымліваюцца вельмі аб'ёмнымі, насычанымі, разнастайным, а правядзенне іх у групах па 8-10 чалавек, з уключэннем спаборніцкага элемента, дадасць адрэналіну ў кроў і ўзмоцніць матывацыю дзякуючы жаданню перамагч.

Філасофія красфіту – ва ўжыванні састаўных рухаў у кароткіх высокаінтэнсіўных сардэчна-сасудзiстых сесіях. Бо, навукова даказана, што для дасягнення максімальнага выніку ў фізічнай падрыхтоўцы найбольш эфектыўным з'яўляецца выкананне інтэнсіўных, функцыянальных або састаўных рухаў, у якіх выкарыстоўваюцца анаэробныя энергетычныя сістэмы.

Правілы красфіту

А правілы красфіту вельмі простыя:

• высокая інтэнсіўнасць – залог поспеху і магчымасць пры правільным выкананні ўсіх практыкаванняў скінуць да 1000 ккал за трэніроўку;
• чым часцей вы наведваеце трэніроўкі – тым лепш;
• нагрузкі ў абавязковым парадку павінны змяняцца на кожным занятку;
• сілавыя нагрузкі трэба рабіць у пачатку трэніроўкі, пакуль ёсць магчымасць максімальна канцэнтраваць увагу і сілы на іх выкананні;
• адсутнасць адпачынку паміж практыкаваннямі - гэта выдатная магчымасць папрацаваць над развіццём сілы волі і, аднойчы перамогшы сябе, атрымаць кантроль над сваім целам пры пераадоленні значных нагрузак;
• пачатае кола практыкаванняў трэба скончыць абавязкова, перапыняць нельга!

Паколькі ў красфіце выкарыстоўваюцца абсалютна розныя практыкаванні, у тым ліку гэта могуць быць адцісканні на брусах, падцягванні на кольцах, штуршкі, рыўкі штангі, асаблівую ўвагу трэба надаць папярэдняй падрыхтоўцы і развіццю пэўных уменняў і навыкаў.

Як пабудаваць трэніроўкі дома?

Адна з безумоўных добрых якасцей красфіту – магчымасць выканання практыкаванняў пры мінімальным наборы інвентара нават на стадыёне, а не толькі ў зале. Вось, напрыклад, як можна пабудаваць красфіт-трэніроўку «дома»:

1. 15 хуткіх падцягванняў на турніку, што выконваюцца рыўкамі;
2. 15 выбуховых прысяданняў (выскокванне з прыседу);
3. інтэнсіўнае падцягванне ног да жывата ў вісе на турніку;
4. бурпі – выкідванне ног назад з прыседу (пры гэтым рукі павінны знаходзіцца на падлозе) → ўпор лежачы → зыходнае становішча → высокі скачок уверх;
5. адцісканні з адрывам верхняй кропкі далоні ад падлогі.

У спецыялізаваных трэнажорных залах праграма трэніровак можа змяняцца кожны дзень, паколькі разнастайнасць з'яўляецца адным з ключавых момантаў красфіту.

Праграма трэніровак у зале

У трэнажорнай зале прыкладная праграма трэніроўкі можа ўключаць у сябе:

1. два базавыя практыкаванні ў сілавой манеры (прысяданні са штангай, станавая цяга, рывок, узяцце штангі на грудзі) – 4-8 паўтораў ў падыходзе;
2. 1-2 комплексы са змешанымі відамі нагрузкі (гімнастычныя практыкаванні, кардыянагрузка, праца з абцяжарваннем);
3. на працягу 10-15 хвілін – умацаванне звязак або адпрацоўка тэхнікі выканання практыкаванняў;
4. практыкаванні на расцяжку.

Варта адзначыць, што такія трэніроўкі абсалютна аднолькавыя для людзей рознага полу і ўзросту. Адзінае адрозненне можа быць толькі ў вазе, якая выкарыстоўваецца для выканання цяжкаатлетычных практыкаванняў.

Плюсы і мінусы красфіту

Як і ў любога іншага метаду трэніровак у красфіту ёсць свае моцныя і слабыя бакі. Так як праграма ўключае вельмі інтэнсіўныя разнастайныя нагрузкі, важным аргументам на карысць пачатку заняткаў па такой сістэме з'яўляецца наяўнасць выдатнага здароўя. У любым выпадку, кансультацыя ўрача, не тое што не будзе лішняй, а жыцёва неабходная!

Чаму вам спадабаецца красфіт?

• Развіццё сілы волі, што суправаджае падобныя трэніроўкі, з'яўляецца безумоўным плюсам. І тут важна не толькі скончыць комплекс практыкаванняў, а яшчэ і, сабраўшыся з апошнімі сіламі, палепшыць свой папярэдні вынік!
• Страта лішніх кілаграмаў – гэта яшчэ адна бясспрэчная перавага. Бо пры такой інтэнсіўнасці трэніровак першы, хто ад вас ўцячэ, гэта як раз лішні тлушч. А калі дапоўніць заняткі яшчэ і адмовай ад салодкага, мучнога і ўвядзеннем правільнага рацыёну харчавання, цела мары не прымусіць сябе чакаць.
• Што не можа не радаваць аматараў актыўнага ладу жыцця, так гэта тое, што красфіт не мае ніякіх узроставых абмежаванняў. Але тут, зноў жа, усё вызначае стан здароўя.
• З дапамогай красфіту можна зрабіць сваё цела моцным, прыгожым, рэльефным, мускулатуру цвёрдай, і ўсё гэта – за кароткі час.
• І апошні плюс – магчымасць як індывідуальна займацца з трэнерам, так і ў групах.

Каму варта быць больш асцярожным?

Асноўны мінус красфіту вызначаецца яго ж галоўнай асаблівасцю – высокай інтэнсіўнасцю трэніровак, што спрыяе павышаным нагрузкам на сэрца і хутчэйшаму зношванню міякарда. Адпаведна фізічным нагрузкам павялічваецца і частата пульсу.

Калі для 20-25-гадовых людзей мэтавая зона пульсу складае для трэніроўкі – 130-170 удараў у хвіліну, то ў 65 гадоў – 100-130 удараў у хвіліну. Пры гэтым для зоны максімальных нагрузак, у якіх і працуе красфіт, гэтыя паказчыкі, адпаведна, роўныя 170-200 і 130-155 удараў у хвіліну. З чаго вынікае толькі адно: не перагружайце сябе і сачыце за сваім фізічным станам!

Акрамя таго, не рэкамендуецца займацца красфітам людзям, якія:

• перанеслі траўму менш за 2 тыдні таму;
• маюць праблемы з пазваночнікам, суставамі, сардэчна-сасудзістай сістэмай;
• маюць больш за 15 кілаграм лішняй вагі;
• толькі прыйшлі ў фітнес.

Пра пачаткоўцаў варта сказаць асобна. Калі вы ўпершыню наведалі спартзалу, для пачатку азнаёмцеся з правіламі выканання практыкаванняў, з працай на спартыўных снарадах, вызначце сваю спартыўную форму. Пачніце з сярэдняй па інтэнсіўнасці кардыянагрузкі, прапрацуйце суставы, надайце эластычнасці цягліцам, засвойце простыя гімнастычныя практыкаванні. І толькі калі вы прыйдзеце ў тонус, навучыцеся тэхнічна правільна і хутка ўсё рабіць, можна прыступаць да трэніровак па метадзе красфіту.

І памятайце, што галоўнае – гэта ваша здароўе і бяспека. Ператрэніраванасць – люты вораг любога спартсмена, бо гэты стан не толькі не спрыяе нарошчванню мышачнай масы і скульптурыраванню цела, але і перашкаджае ім! На жаль, трэба канстатаваць, што пры залішніх фізічных нагрузках можа развіцца рабдаміёліз, які выяўляецца разбурэннем цяглічных клетак, што прыводзіць да нарастання ў крыві канцэнтрацыі міяглабіну і крэатынфасфакіназы (КФК, крэатынкіназа) з наступным развіццём нырачнай недастатковасці. Таму, калі вы вырашылі заняцца красфітам, нагадваем яшчэ раз пра неабходнасць папярэдняй кансультацыі з урачом і выкананне ўсіх практыкаванняў пад пільным кіраўніцтвам і наглядам сертыфікаванага трэнера.

Вы ведалі, што да паталагічнай залежнасці ад інтэрнэту схільныя людзі з высокім інтэлектам і пераважна гуманітарным складам розуму? Багатая фантазія, уражлівасць і прага эмоцый і ўражанняў – добрыя «памочнікі» адыкцыі. У групе рызыкі таксама падлеткі.

Чаму такі прывабны віртуальны свет?

Адна з самых вядомых у свеце даследчыкаў інтэрнэт-залежнасці – амерыканскі прафесар Кімберлі Янг. Яе кніга «Злоўленыя ў сетку» перакладзеная на многія мовы свету. У сярэдзіне 90-х Янг стала заснавальніцай Цэнтра дапамогі людзям, якія пакутуюць ад інтэрнэт-залежнасці. Тут дапамагаюць не толькі адыктам, але і навучаюць спецыялістаў з усяго свету барацьбе з гэтай новай, але ўжо вельмі распаўсюджанай хваробай. Кімберлі Янг лічыць, што на фарміраванне інтэрнэт-залежнасці ўплываюць перш за ўсё 3 фактары: магчымасць атрымаць у сеціве сацыяльную падтрымку, стварыць уласны вобраз («персону») і атрымаць хуткую прыемнасць і сэксуальнае задавальненне.

Сацыяльная падтрымка

У сеціве людзі ў першую чаргу шукаюць зносіны. Тут лягчэй прад'явіць сябе свету, знайсці кантакт, падзяліцца сваім меркаваннем. У рэальнасці чалавек можа так ніколі і не адважыцца выказацца рэзка, баючыся асуджэння збоку акружэння. Анлайн-ананімнасць дае яму шанец зрабіць гэта досыць бяспечна. Ён лягчэй знаходзіць аднадумцаў, яго актыўнасць заахвочваецца. Акрамя таго, адчуванне сябе часткай якой-небудзь сацыяльнай групы павышае значнасць чалавека хоць бы ва ўласных вачах. «Старажылы» форумаў могуць атрымліваць за ўдзел бонусы, карыстаюцца аўтарытэтам, да іх меркавання прыслухоўваюцца.

Стварэнне ўласнага вобразу (персоны)

Віртуальная прастора дазваляе стварыць якую заўгодна выяву. А паколькі практычна любы чалавек у той ці іншай ступені хавае некаторыя ўласцівасці асобы, што могуць быць пад забаронай для выражэння наўпрост, сеціва становіцца досыць бяспечным месцам для рэалізацыі гэтай патрэбы. Чалавек пачынае асацыяваць сябе са сваёй «аватаркай», інтэрнэт-вобразам ці героем гульні. Можа адчуваць тыя эмоцыі, якія ніколі не ўзнікнуць пры рэальным кантакце. Акрамя таго, поспехі персанажа камп’ютарнай гульні ці пост і яго адабрэнне ў віртуальнай прасторы рэалізуюць патрэбу ў сіле і пахвале.

Існуе цэлая тэорыя аватарак. Згодна з ёй, малюнак, які мы выбіраем як ілюстрацыю свайго акаўнта, можа пра нас многае расказаць. Напрыклад, калі на аватарку жывёла, то чалавек хутчэй за ўсё асацыюе сябе з нейкай якасцю, якая на яго думку ўласцівая гэтаму зверу, і маецца ў яго. Кошка, напрыклад, можа абазначаць ласку, гуллівасць ці незалежнасць. Сабака – адданасць, леў – сілу і смеласць.

«Злыя» аватаркі размяшчаюць ранімыя людзі, якія пазбягаюць мітусні і празмерных зносін.

Рэальны твар – кажа пра адкрытасць, гатоўнасць да сапраўднай сустрэчы. Чалавеку няма чаго хаваць. Але калі фота выканана з вельмі далёкай адлегласці, твар схаваны пад вялікімі сонечнымі акулярамі, чалавек на ім размешчаны са спіны альбо збоку – гэта толькі бачнасць адкрытасці, жаданне здавацца адкрытым, але пры гэтым схавацца.

Шакіруючыя малюнкі – асоба хоча звярнуць увагу на свой унутраны свет, паказаць, наколькі яна незалежная і бунтуе (у большай ступені характэрна для падлеткаў)...

Сэксуальнае задавальненне

Ананімнасць дазваляе партнёрам цалкам разняволіцца і рэалізаваць у ліставанні такія фантазіі, на якія ў рэальным жыцці дакладна не хапіла б пораху. Хуткае задавальненне пры мінімуме высілкаў. Знайсці суразмоўцу ў любы час сутак, атрымаць адабрэнне, лайкі, хвалу, паслухаць любімую музыку. У Інтэрнэце ўсё адбываецца хутка і дзякуючы толькі пстрычцы мышы.

Што яшчэ правакуе інтэрнэт-залежнасць?

Пракрастынацыя

Гэты фактар ??вылучыла распрацоўшчыца камп'ютарных гульняў Эрын Хофман. Замест таго, каб прыступіць да нейкага задання, якое чалавеку не па сэрцы, ён адкладае яго, пасядзеўшы «хвілінку» за камп’ютарам. Хвіліначкі складваюцца ў гадзіны, гадзіны ў дні, дні ў тыдні, а посуд так і застаецца непамытым, рэчы не набытымі, а праект нерэалізаваным. Знаёма? Вядома, перадыхнуць не сорамна ні для каго, але пракрастынацыя, на жаль, ператвараецца ў лад жыцця. І асабліва яна актуальная для падлеткаў. Так вабіць замест вучобы пачаціцца. У адказ на пытанне, што ты там робіш, падлетак можа толькі паціснуць плячыма. Мозг пастаянна загружаны, цела напружанае, а на выхадзе карысці нуль.

Праблемы, што не хочацца вырашаць

На працы завал, не складваюцца адносіны з калегамі, у сям'і наспеў крызіс і непаразуменне. Віртуальная рэальнасць зусім іншая. Тут не трэба нічога вырашаць. А калі і патрабуецца змяніць героя ў гульні альбо адказаць на форуме, то гэта не ўплывае ні на што непасрэдна і не патрабуе выхаду з зоны суб'ектыўнага камфорту.

Шмат інфармацыі

Пачынаецца ўсё быццам бы з добрых намераў, пачытаць цікавы артыкул, даведацца нешта новае. Але інтэрнэт-сёрфінг зацягвае. Чалавек гадзінамі блукае ад адной спасылкі да іншай, гартае стужку спачатку ад цікавасці, а потым таму што не можа ўжо спыніцца. Уся інфармацыя ператвараецца ў адзін вялікі камяк, перамешваецца ў галаве.

Імкненне да лёгкай нажывы

Анлайн-казіно паставілі праблему залежнасці ад інтэрнэту на новы ўзровень. Апантанасць да гульні і камп’ютарная залежнасць змяшаліся ў адно. Што прыводзіць да сумных наступстваў не толькі ў віртуальным, але і ў рэальным жыцці. Імкненне выйграць прымушае загружаць праграму яшчэ і яшчэ. У выніку гульцы «спускаюць» не толькі ўласныя грошы, але і зберажэнні сваёй сям'і. На думку псіхолагаў, залежнасць ад анлайн-казіно бывае нашмат мацнейшая, чым ад звычайных «аднарукіх бандытаў». А іх даступнасць прыводзіць да таго, што на гэтую «іголку» падсаджваюцца зусім юныя карыстальнікі інтэрнэту (у ход ідуць любыя хітрыкі, ажно да таго, што каб зарэгістравацца на такіх сайтах, падлеткі выкарыстоўваюць пашпартныя даныя бацькоў).

Асноўныя прычыны інтэрнэт-залежнасці ў дзяцей і падлеткаў

• Не хапае ўвагі ад бацькоў.
• Цяжкасці ў зносінах з аднагодкамі, «цкаванне» дзіцяці ў школе.
• Няўпэўненасць у сабе, комплексы, сарамлівасць у рэальных зносінах.
• Імкненне да новага.
• Жаданне не адставаць ад модных тэндэнцый.

Як бачым, у той ці іншай ступені залежны чалавек спрабуе збегчы з рэальнасці. Бо ў ёй ёсць нейкая сітуацыя, што траўміруе, праблема ці патрэбы, якія не задавальняюцца напрамую. Важна разумець, што віртуальны свет – сурагат. Жыццё толькі ў мроях збядняе сучаснасць. Замест маленькіх радасцей тут і цяпер залежныя песцяць толькі свае мары, якія так і не рэалізуюцца. Бо час і энергія сыходзяць у пустэчу.

Калі вызначыць алкаголіка альбо наркамана досыць лёгка, то як адрозніць інтэрнэт-залежнага? Якія рысы і звычкі сведчаць пра тое, што вы падселі на «віртуальную іголку»?

«Я, вядома, можа, не падарунак. Але і ты не разетка ля ложка ». У кожным жарце ёсць каліва ... жарта. Прачнуўшыся раніцай, перш за ўсё цягнуся да смартфона праверыць «лайкі» ў сацсетках, пошту ці пачытаць навіны. І панеслася ... У транспарце сяджу, утаропіўшыся ў тэлефон і гартаючы ўсё новыя і новыя артыкулы з розных сайтаў. Дзённы і вечаровы абмен каментарыямі ў чатах, прыгожая інтэрнэт-цацка для «расслаблення», абавязковая ацэнка новых «фотак», і ў выніку апошняе, што я бачу перад сном, – зноў мой тэлефон». Знаёма?

Камунікацыя, інфармацыя, музыка, новыя далягляды для развіцця – усё гэта зразумела і так прываблівае. Усе мы людзі прагрэсіўныя, і заставацца ў сучасным свеце ў баку ад такіх глабальных магчымасцей прынамсі дзіўна, але, тут, як і ва ўсім, патрабуецца мера. І як лёгка згубіць яе ў тым, чаго нават не памацаеш!

З тэлефонам нават у прыбіральню

Амаль 60% амерыканцаў не могуць утрымацца ад таго, каб праверыць электронную пошту нават у прыбіральні! Столькі ж не могуць абысціся без гэтага, нават расслабляючыся на ўік-эндах ці ў адпачынку. Такія вынікі сацапытання, апублікаванага на сайце Бізнес Інсайдэр. Даследаванні, праведзеныя сярод расійскіх карыстальнікаў з розных гарадоў ва ўзросце ад 18 да 55 гадоў выявілі, што 25% жанчын і 20% мужчын гатовыя адмовіцца ад сэксу на 3 тыдні, толькі б не страціць доступ да Інтэрнэту.

У 2016 годзе кампанія Google упершыню ўключыла Беларусь у спіс краін для правядзення даследавання пра асаблівасці паводзінаў інтэрнэт-карыстальнікаў. Высветлілася, што 91% карыстальнікаў сеткі заходзяць у Інтэрнэт кожны дзень. Сярод юзараў да 35 гадоў гэтая лічба дасягнула 98%. Што цікава, стэрэатыпы пра тое, што ў сеціве цікава толькі моладзі, адыходзяць у нябыт. Сярод карыстальнікаў інтэрнэт-прасторы ва ўзросце старэйшых за 55 гадоў 78% знаходзяцца ў сетцы штодня.

Як зразумець, што вы сталі інтэрнэт-залежныя? 2 групы крытэрыяў

Псіхалагічныя

Смакуеце наперад сеансы. Дарваўшыся да камп’ютара, вы адчуваеце прыемнае ўзбуджэнне, падобнае да эйфарыі. Чакаеце інтэрнэт-сеансаў, думаеце пра іх яшчэ да таго, як з'яўляецца магчымасць рэалізаваць гэтае жаданне.

Сіндром адмены. Калі па якіх-небудзь прычынах доступу ў сетку няма, не знаходзіце сабе месца, адчуваючы адзіноту і адарванасць ад жыцця, трывогу.

Бескантрольнасць. Перастаеце кантраляваць час у сеціве, некалькі хвілін імкліва перарастаюць у гадзіны, увага цалкам захопленая. Працоўныя, сямейныя справы, сустрэчы, дамоўленасці ігнаруюцца ўсё часцей.

Адмова ад рэальных зносін на карысць інтэрнэту. Сярод усіх забаў вы аддаеце перавагу сядзенню перад маніторам, радзей выбіраецеся у людзі, менш кантактуеце з рэальнымі сябрамі, іх замяняюць электронныя.

Заўсёды «анлайн». Пастаянна правяраеце свае акаўнты ў сацсетках, электронную пошту, лічыце «лайкі» і паведамленні. Не можаце ўтрымацца, каб не зайсці туды літаральна кожную гадзіну.

Бязмэтнасць. Вы заходзіце ў інтэрнэт не з мэтай пошуку патрэбнай інфармацыі, а проста для сёрфінгу па сайтах альбо шматгадзіннай камунікацыі на форумах, у чатах, завісаючы там усё даўжэй і даўжэй.

Вялікія выдаткі. Марнуеце грошы на абнаўленне камп'ютарных праграм, прылад, хаваеце ад блізкіх гэтыя вялікія сумы.

Скаргі ад блізкіх. Незадаволенасць тых, хто побач, тым, што вы занадта часта знаходзіцеся ў сеціве. Адшукваеце ўсялякія апраўданні, чаму гэта неабходна, выкручваецеся любымі спосабамі, каб дабрацца да жаданага камп’ютара і паглыбіцца ў віртуальны свет.

Раздражненне. Калі інтэрнэт-сеанс спрабуюць перапыніць, гэта выклікае проста буру негатыўных эмоцый.

Дакучлівасць. Пастаяннае абмеркаванне са знаёмымі тэм, што тычацца сеткі і камп’ютара.

Праблемы ў справах. Няўдачы на ??працы і ў вучобе. Цяжка сканцэнтравацца на выкананні заданняў.

Рэцыдыў. Нават калі ў вас атрымліваецца правесці час удалечыні ад манітора, усяго адзін сеанс вяртае залежныя паводзіны ў поўным аб'ёме.

Фізічныя праявы

• Падае зрок, з’яўляецца сухасць у вачах.
• Ад шматгадзіннага сядзення за маніторам баліць спіна, галава.
• Забываеце альбо пачынаеце грэбаваць элементарнымі побытавымі рэчамі: паесці, пачысціць зубы, прыняць душ…
• З'яўляецца схільнасць да абжорства ля экрана.
• Мноства эмоцый і інфармацыі перашкаджаюць заснуць. Пастаянны недасып, графік сну ссоўваецца. Кладзіцеся спаць глыбокай ноччу альбо пад раніцу.
• Боль у кісцях рук з-за перанапружання цягліц (сіндром карпальнага канала). Ён лечыцца толькі хірургічна.
• Бледнасць, кругі пад вачыма з-за недахопу свежага паветра.
• Хуткая фізічная стамляльнасць.
• Праблемы з дыханнем з-за сістэматычна малога прытоку паветра.
• Узнікае дэпрэсія ад усведамлення свайго сапраўднага жыцця ў рэальным свеце, пачуццё трывогі, незадаволенасці.

Прыкмет кібер-адыкцыі мноства. Усе адразу могуць і не сустракацца ў аднаго чалавека, варыяцыі розныя. Калі ў апісанні інтэрнэт-залежнасці вы пазнаеце сябе альбо блізкага чалавека, рэкамендуем прайсці спецыяльна распрацаваны тэст.